01 września 2009

Prawa zależne w umowie o stworzenie i wdrożenie programu komputerowego

Jednym z istotnych zagadnień, na które powinniśmy zwrócić szczególną uwagę przy zawieraniu umowy o stworzenie i wdrożenie programu komputerowego jest kwestia uregulowania praw zależnych do powstałych na podstawie zawartej umowy utworów.

Aby kwestie te właściwie uregulować w umowie należy odpowiedzieć sobie na pytanie, co tak naprawdę kryje się pod pojęciem praw zależnych. Termin praw zależnych uregulowany został w art. 2 ust 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych stanowiącym, że rozporządzanie i korzystanie z opracowania zależy od zezwolenia twórcy utworu pierwotnego (prawo zależne). Zatem należy stwierdzić, że prawem zależnym nazywamy prawo do rozporządzania i korzystania z opracowania utworu, a mówiąc ściślej prawo do rozporządzania i korzystania z utworu zależnego, czyli twórczego opracowania cudzego utworu.

W przypadku kształtowania umowy o stworzenie i wdrożenie programu komputerowego musimy zdawać sobie sprawę, że oprócz programu komputerowego, utworami, które powstają w ramach wykonania tego typu umowy są dokumentacja projektowa, dokumentacja wytwórcza oraz użytkowa. Często zdarza się tak, że gdy formułujemy postanowienia dotyczące praw autorskich głównie skupiamy się na uregulowaniu autorskich praw majątkowych do samego programu komputerowego, zapominając o pozostałych utworach powstających przy wykonaniu umowy lub traktujemy je trochę z przymrużeniem oka. Takie postępowanie może nas drogo kosztować, może się bowiem okazać, że o ile możemy opracowywać sam program komputerowy, o tyle nie mamy prawa opracowywać dokumentacji projektowej lub korzystać z pozostałych dokumentacji, które zostały zmodyfikowane. Dlatego zalecam, aby tego typu postanowienia szczególnie przeanalizować przy formułowaniu umowy.

W świetle ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych regulacja utworów w postaci programów komputerowych podlega regulacji szczególnej unormowanej w rozdziale 7 ww ustawy. To samo dotyczy dokumentacji projektowej stanowiącej odzwierciedlenie programu komputerowego. Inaczej jest w przypadku dokumentacji wytwórczej i użytkowej. Tutaj, co do zasady, utwory te będą chronione na zasadach ogólnych. Biorąc, zatem powyższe pod uwagę należy stwierdzić, iż nie możemy tej kwestii regulować ogólnie stwierdzając np. że twórca przenosi na nabywcę prawa zależne do powstałych utworów. Inaczej mówiąc, nie możemy regulując to zagadnienie, zaszeregować powstałe utwory jako jednego zbioru.

Zatem jak podejść do uregulowania praw zależnych skoro mamy dwojaką regulacją, w zależności z jakim utworem mamy do czynienie? Najprostszym rozwiązaniem jest podzielić postanowienia umowne regulujące te kwestie na postanowienia odnoszące się do utworów stanowiących program komputerowy oraz na postanowienia odnoszące się do utworów, które programem komputerowym nie są.

W stosunku do utworów, które powstają w ramach wykonywania umowy o stworzenie i wdrożenie programu komputerowego a niebędących programami komputerowymi, zasadą wynikającą z art. 2 ww. ustawy jest, że dokonanie opracowania nie wymaga zezwolenia twórcy utworu pierwotnego. Natomiast nabywca musi uzyskać zezwolenie twórcy do rozporządzania i korzystania z opracowania.

Inaczej kwestia ta ma się w przypadku utworów stanowiących programy komputerowe. W przypadku, bowiem programów komputerowych przewidziany został wyjątek stanowiący, iż działanie w postaci sporządzenia opracowania wymaga zezwolenia podmiotu uprawnionego z tytuły majątkowego prawa autorskiego. Ponadto, z uwagi na fakt, iż w rozdziale 7 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych nie dokonano wyłączenia art. 2 ww. ustawy, zatem należy pamiętać, że należy także do utworów będących programami komputerowymi uregulować kwestię rozporządzania i korzystania do powstałego opracowania. 


Autor: Marek Juszczak

20:19