Uzyskanie ochrony znaku towarowego, który jest wykorzystywany w działalności biznesowej jest niezmiernie istotną kwestią. Zdarzyć się jednak może, że określone oznaczenie, którym się już posługujemy, zostanie zgłoszone, a nawet zarejestrowane przez inny podmiot. W takim przypadku nie jesteśmy „bezbronni”, przysługuje nam sprzeciw wobec znaku towarowego, a później także możliwość jego unieważnienia. W tym artykule spojrzymy więc na rejestrację znaków towarowych z innej perspektywy – sytuacji, gdy cudzy znak towarowy narusza nasze wcześniejsze prawa.

Wcześniejsze prawa

Należy mieć świadomość, że uzyskanie rejestracji znaku towarowego (prawa ochronnego) nie neutralizuje wcześniej istniejących praw. Ustawodawstwo w zakresie znaków towarowych obowiązujące w Polsce, tj. ustawa z dnia z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2017, poz. 776) w stosunku do krajowego znaku towarowego oraz Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1001 z dnia 14 czerwca 2017 r. (Dz. Urz. UE L 154) w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej – w stosunku do znaku towarowego UE, precyzują te wcześniejsze prawa. Nie wchodząc w szczegółowe rozważania, można wskazać na najczęstsze przykłady takich wcześniejszych praw:

  • wcześniejsze znaki towarowe
  • dobra osobiste, np. nazwisko, wizerunek, pseudonim
  • majątkowe lub osobiste prawa autorskie, np. projekt graficzny
  • firma, oznaczenie przedsiębiorstwa.

Katalog wcześniejszych, a co za tym idzie potencjalnie kolizyjnych praw, jest zróżnicowany co do możliwości uznania kolizji z późniejszym znakiem towarowym. Przykładowo, co do wcześniejszych znaków towarowych zaistnieć musi identyczność tych znaków, jak i towarów do oznaczania których służą, a w przypadku podobieństwa, ryzyko wprowadzenia w błąd odbiorcy. Szerszą ochronę zapewniają znaki renomowane. Co do oznaczeń typu firma, oznaczenie przedsiębiorstwa, kolizja może się pojawić, jeżeli używane są one do oznaczania pochodzenia produktów, a więc wykorzystywane w funkcji znaku towarowego. Każdorazowo więc, niezbędna jest ocena, czy dane prawa mogą zostać skutecznie przeciwstawione późniejszemu znakowi towarowego.

Ochrona wcześniejszych praw

Czy zatem Urząd Patentowy może sam z siebie zakwestionować zgłoszony znak towarowy podobny na przykład do wcześniej już zarejestrowanego znaku towarowego? Otóż w obecnym stanie prawnym nie. Wiąże się to z kluczową zmianą przepisów, która dokonała się w 15 kwietnia 2016 roku, kiedy weszła w życie nowelizacja przepisów ustawy PWP w zakresie m.in. procedury rejestracji znaków towarowych. Odsyłam tu do bliższych informacji dostępnych poprzez wpis: 2015 – rok zmian w Prawie własności przemysłowej. Obecnie więc Urząd Patentowy, podobnie jak Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO), sprawdza jedynie kwestie formalne zgłoszenia oraz bezwzględne przesłanki rejestracji. Dokonuje więc sprawdzenia poprawności zgłoszenia, klasyfikacji, a także czy np. znak towarowy nie jest opisowy, sprzeczny z prawem lub dobrymi obyczajami, nie zawiera określonych niedozwolonych symboli.

Kolizja z wcześniejszymi prawami należy natomiast do tzw. względnych przesłanek rejestracji. Urząd nie badając ich, pozostawia ocenę w tym zakresie innym podmiotom, uprawnionym z tytułu ewentualnych wcześniejszych praw. Oznacza to, że to uprawniony z takiego wcześniejszego prawa samodzielnie powinien zakwestionować później zgłoszony znak towarowy. Ustawodawca przewidział w tym celu dla uprawnionego odpowiednie narzędzia. Są to sprzeciw oraz wniosek o unieważnienie.

Kiedy można wnieść sprzeciw lub wniosek o unieważnienie?

Po zgłoszeniu znaku towarowego, Urząd wstępnie bada spełnienie formalnych przesłanek zgłoszenia, a następnie dokonuje sprawdzenia bezwzględnych przesłanek rejestracji. Jeśli zgłoszenie spełnia ww. kryteria, Urząd dokonuje oficjalnego ogłoszenia (publikacji) o zgłoszeniu znaku towarowego w Biuletynie Urzędu Patentowego (BUP). Ogłoszenie takie jest dokonywane w Biuletynie Znaków Towarowych Unii Europejskiej – w przypadku znaku towarowego UE. Od dnia ogłoszenia (publikacji) o zgłoszeniu znaku towarowego, rozpoczyna się okres na wniesienie przez podmioty trzecie sprzeciwu. Okres ten trwa 3 miesiące. W przypadku wniesienia sprzeciwu przez podmiot trzeci, rozpoczyna się postępowanie sprzeciwowe. W postępowaniu takim, najpierw ma miejsce tzw. okres ugodowy (cooling-off), trwający 2 miesiące, który może być przedłużony na zgodny wniosek stron. Okres ten pozwala na ew. porozumienie pomiędzy stronami. Jeżeli jednak strony nie porozumieją się, ani nie wycofają zgłoszenia znaku lub złożonego sprzeciwu, postępowanie przechodzi do fazy spornej, zasadniczo o charakterze pisemnym, kończącej się wydaniem decyzji przez urząd. W zależności od wyniku postępowania sprzeciwowego, może nastąpić rejestracja, częściowa rejestracja lub odmowa rejestracji znaku towarowego. Strony mogą także zawrzeć porozumienie/ugodę.

Zarejestrowany już znak towarowy, także może zostać zakwestionowany. Wymaga to wniosku o unieważnienie znaku towarowego (prawa ochronnego). Obecnie nie jest w postępowaniu w stosunku do polskiego znaku towarowego wykazanie interesu prawnego, tak więc wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy może złożyć każdy. W zakresie jednak kolizji z wcześniejszymi prawami, istnieją tu pewne ograniczenia. Wskazać należy na możliwość żądania takiego unieważnienia jedynie przez uprawnionego z wcześniejszego prawa (podobnie jak w przypadku sprzeciwu). Należy także pamiętać, że tolerowanie używania zarejestrowanego znaku przez okres pięciu kolejnych lat przez podmiot składający wniosek o unieważnienie, gdy wnioskodawca jest świadomy jego używania i nie sprzeciwiał się temu, wyłączy skuteczną możliwość unieważnienia późniejszego prawa ochronnego.

Jak można się zabezpieczyć?

Podobnie jak w wielu innych sytuacjach, najlepszym rozwiązaniem jest zapobieganie. Z punktu widzenia uprawnionego z wcześniejszego prawa, istotne jest więc monitorowanie sytuacji na rynku, także w stosunku do zgłoszeń znaków towarowych, tak aby złożyć sprzeciw w stosownym okresie po publikacji i zapobiec rejestracji znaku towarowego. Istotne jest także, aby nie doprowadzić do tolerowania istnienia kolizyjnego znaku towarowego na rynku.

Oczywiście, istotne jest odpowiednie sformułowanie sprzeciwu lub wniosku o unieważnienie. Pamiętać należy, że to do próbującego podważyć znak towarowy należy wykazanie przesłanek i powodów, dla których późniejszy znak towarowy nie powinien zostać zarejestrowany. Samo złożenie sprzeciwu lub wniosku o unieważnienie nie oznacza automatycznie utraty ochrony oznaczenia. Druga strona może kwestionować nie tylko przesłanki merytoryczne żądania nieudzielenia ochrony, ale także podnosić argumenty natury formalnej lub wynikającej np. z braku rzeczywistego używania wcześniejszego znaku towarowego (odsyłam do wpisu: Rejestracja… i co dalej? Czy trzeba używać znaku towarowego?).

Leave a comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Facebook
LinkedIn